Haalbaarheidsonderzoek spoor 2: wat is het en wanneer zinvol?
Voordat een 2e spoor traject begint, komt soms eerst een haalbaarheidsonderzoek langs. Handig, want het voorkomt een traject dat kansloos is. Maar het is ook geen verplichting en niet altijd zinvol. Hieronder lees je wat het is, wat het oplevert en wanneer je het beter kunt overslaan.
Door Nella Vegter, voormalig Hoofd HR, 25 jaar ervaring · · Bijgewerkt op
Een haalbaarheidsonderzoek spoor 2 is een kort onderzoek dat vooraf inschat of een 2e spoor traject realistisch kans van slagen heeft. Het kijkt naar je belastbaarheid, je kansen op de arbeidsmarkt en je eigen motivatie. Het is geen wettelijke verplichting, maar een hulpmiddel om een kansrijk traject goed te starten, of om te onderbouwen waarom een traject nog niet zinvol is.
Bron: Tropos, Nella Vegter
Een verkenning vooraf
Een haalbaarheidsonderzoek is een korte verkenning, meestal een of enkele gesprekken, waarin gekeken wordt of een 2e spoor traject op dit moment realistisch is. Drie dingen komen samen: wat kun je aan volgens de bedrijfsarts, welke kansen liggen er op de arbeidsmarkt, en hoe sta je er zelf in.
Het resultaat is een advies: wel starten en dan met deze richting, of nog niet, en dan met een onderbouwing waarom. Het is nadrukkelijk geen traject en geen eindoordeel over je arbeidsvermogen, maar een momentopname die helpt kiezen.
Situaties waarin een verkenning zich terugverdient
Bij twijfel
Als starten onzeker voelt
Is het onduidelijk of een traject nu kans maakt, dan voorkomt een verkenning dat je maanden investeert in iets dat nog te vroeg komt. Je begint gerichter, of je wacht met een goede reden.
Voor onderbouwing
Als de keuze vast moet liggen
Wil de werkgever onderbouwen waarom het 2e spoor wel of nog niet start, dan levert het onderzoek dat op papier. Dat helpt bij de RIV-toets: de keuze is dan navolgbaar gemaakt, niet op gevoel genomen.
Voor richting
Als de koers ontbreekt
Weet je nog niet welke kant passend werk op zou moeten, dan geeft een verkenning richting. Je begint het echte traject dan met een idee, in plaats van vanaf nul te moeten oriënteren.
Soms kost het vooral tijd
Is al duidelijk dat een traject kansrijk is en weet je ongeveer welke richting past, dan voegt een apart onderzoek weinig toe. Je kunt dan beter meteen beginnen; de eerste gesprekken van een traject doen feitelijk hetzelfde werk. Bovendien tikt de Poortwachter-klok door, en een onderzoek dat het echte traject onnodig uitstelt, werkt tegen je.
De vraag is dus niet of een haalbaarheidsonderzoek goed of slecht is, maar of het in jouw situatie iets oplevert wat de start van het traject zelf niet ook doet. Twijfel je daarover, dan is het bespreken van die vraag, met de bedrijfsarts, de casemanager of een coach, vaak al de helft van het antwoord. Zie ook wanneer een 2e spoor traject niet verplicht is.
Overweeg je een haalbaarheidsonderzoek, of is meteen beginnen verstandiger? Bel me, dan weeg ik het met je af.
Korte antwoorden op veelgestelde vragen
Is een haalbaarheidsonderzoek verplicht voor het 2e spoor?
Nee. Het is een hulpmiddel, geen wettelijke stap. Je mag een 2e spoor traject ook zonder voorafgaand onderzoek starten. Het onderzoek is vooral zinvol bij twijfel, of wanneer de werkgever de sporenkeuze wil onderbouwen voor de RIV-toets. Is de situatie helder, dan kun je het overslaan en meteen beginnen.Hoe lang duurt zo'n onderzoek?
Meestal kort: een of enkele gesprekken, verspreid over een paar weken. Het is bedoeld als verkenning, niet als traject. Precieze duur en opzet verschillen per aanbieder en per situatie. Belangrijk is dat het onderzoek het echte traject niet onnodig uitstelt; de re-integratietermijnen lopen ondertussen door.Wat als uit het onderzoek komt dat het 2e spoor niet haalbaar is?
Dan heb je een onderbouwd advies om nu niet te starten, of om een andere route te kiezen. Dat kan betekenen dat de nadruk terug naar herstel en spoor 1 gaat, of dat er richting een WIA-beoordeling wordt gekeken. Let op: zo'n advies is op zichzelf nog geen geldige reden om het 2e spoor over te slaan. UWV hanteert een strikte maatstaf. Na de eerstejaarsevaluatie mag het 2e spoor alleen achterwege blijven als er binnen drie maanden concreet perspectief is op structurele werkhervatting binnen de eigen organisatie. Ziet de werkgever toch af van het traject, dan beoordeelt de arbeidsdeskundige van UWV achteraf of hij in redelijkheid tot dat besluit is gekomen. De uitkomst moet dus goed zijn vastgelegd. Twijfel je of het klopt, dan kun je een deskundigenoordeel bij UWV aanvragen; bij zo'n advies wordt dat vaak ook aangeraden. Gaat je vraag over je rechtspositie, leg die dan voor aan het Juridisch Loket, je vakbond of je rechtsbijstandsverzekeraar.Wie betaalt het haalbaarheidsonderzoek?
Net als het 2e spoor traject zelf is dit onderdeel van de re-integratie, en die kosten draagt de werkgever. Voor jou als werknemer is het daarom meestal kosteloos. Wel mag de werkgever met je afspreken dat je re-integratiekosten terugbetaalt als het traject slaagt en je daarna binnen een afgesproken periode zelf ontslag neemt. Staat zo'n afspraak in je trajectovereenkomst of vaststellingsovereenkomst, leg die dan voor aan het Juridisch Loket, je vakbond of je rechtsbijstandsverzekeraar voordat je tekent. Wil je weten hoe de kosten van een traject in het algemeen zitten, lees dan het artikel over wat een 2e spoor traject kost en wie het betaalt, of neem gerust contact op.
Meer over dit onderwerp
Begeleiding bij het 2e spoor
Persoonlijke begeleiding naar passend werk bij een andere werkgever, zorgvuldig binnen de termijnen van de Wet verbetering Poortwachter.
Wat kost een 2e spoor traject en wie betaalt?
De werkgever betaalt, wettelijk verplicht; voor de werknemer is het traject kosteloos. Waar de prijs van afhangt, wat er verandert als je in de Ziektewet zit, en waarom uitstel duurder uitpakt dan het traject zelf.
Loonsanctie voorkomen: wat UWV verwacht van een 2e spoor traject
Een loonsanctie volgt vaak als UWV vindt dat het 2e spoor te laat of te dun is ingezet. Wat de RIV-toets precies weegt, hoe een dossier eruitziet dat die toets doorstaat, en waar het meestal misgaat.
Geschreven door Nella Vegter
Voormalig Hoofd HR, 25 jaar ervaring. Nu coach in Amsterdam en omgeving: één vast gezicht, van het eerste gesprek tot het eindverslag.
- Re-integratie 2e spoor
- Outplacement
- Loopbaancoaching
- Wet verbetering Poortwachter
Meer over mijBegeleiding bij het 2e spoorZo werkt re-integratie 2e spoor
Twijfel je of een traject kansrijk is?
Gratis telefonisch kennismaken. Ik denk met je mee of een 2e spoor traject, of eerst een korte verkenning, nu de juiste stap is.
Nella Vegtervoormalig Hoofd HR, 25 jaar ervaring
Bronnen
- UWV, Werkwijzer Poortwachter, de maatstaf om het 2e spoor achterwege te laten en de redelijkheidstoets achteraf door de arbeidsdeskundige
- Beleidsregels beoordelingskader poortwachter (wetten.overheid.nl), dat de werkgever de re-integratiekosten draagt, en de mogelijke afspraak over terugbetaling bij vrijwillig ontslag
- UWV, Re-integratie in het tweede spoor (dossieronderzoek), dat bij een advies om geen traject te starten vaak ook een deskundigenoordeel wordt aangeraden
- UWV, Deskundigenoordeel aanvragen, hoe je een deskundigenoordeel aanvraagt als je twijfelt
- UWV, Re-integreren in ander werk: spoor 1 en 2, de stappen die wél vastliggen, en dat een haalbaarheidsonderzoek daar niet bij hoort
- Arboportaal, Re-integratietraject, de opbouw van het re-integratietraject
- Rijksoverheid, Regels en verplichtingen bij ziekte, de gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer, en de loonsanctie
Wet- en regelgeving verandert. Staat er iets dat niet meer klopt? Laat het me weten, dan pas ik het aan.