Loonsanctie voorkomen: wat UWV verwacht van een 2e spoor traject
Een loonsanctie voelt als een tik op de vingers achteraf, terwijl u dacht dat u het goed had geregeld. Meestal draait het om één ding: heeft UWV het idee dat er genoeg en op tijd aan het 2e spoor is gedaan? Hieronder leest u waar die toets naar kijkt, en hoe u voorkomt dat het misgaat.
Door Nella Vegter, 25 jaar HR, voormalig Hoofd HR ·
Een loonsanctie is een verlenging van de loondoorbetaling met maximaal een jaar, opgelegd door UWV als de re-integratie-inspanningen bij de RIV-toets onvoldoende worden bevonden. De bekendste inhoudelijke oorzaak is een 2e spoor traject dat te laat is gestart of te dun is onderbouwd. Voorkomen begint bij tijdig inzetten en zorgvuldig vastleggen.
Bron: Wet verbetering Poortwachter, UWV
Waar het om draait
Niet de vinkjes, maar de inspanning
Bij de WIA-aanvraag, uiterlijk in week 91, toetst UWV het re-integratieverslag. Dat heet de RIV-toets. De vraag is niet of u alle formulieren op tijd hebt ingeleverd, maar of u en uw medewerker samen genoeg hebben gedaan om weer aan werk te komen, in het eerste én het tweede spoor.
Vindt UWV van niet, dan volgt een loonsanctie: u betaalt het loon maximaal een jaar langer door en krijgt de kans het alsnog goed te doen. Het is dus geen boete zonder uitweg, maar een dure en vermijdbare vertraging.
De meeste sancties gaan niet over administratie, maar over de inhoud. En binnen die inhoud is het 2e spoor de bekendste struikelsteen: te laat begonnen, of te mager onderbouwd.
De RIV-toets
Waar UWV bij het 2e spoor naar kijkt
Op tijd
Tijdig ingezet
Is het 2e spoor uiterlijk na de eerstejaarsevaluatie in gang gezet, of eerder toen al duidelijk was dat terugkeer niet realistisch was? Te lang alleen op spoor 1 blijven is de klassieke misser.
Onderbouwd
Goed beargumenteerd
Is de keuze voor het 2e spoor onderbouwd, meestal met een arbeidsdeskundig onderzoek? UWV wil zien waaróm terugkeer in de eigen organisatie niet lukte, niet alleen dát het spoor liep.
Serieus
Echte inspanning
Zijn er aantoonbare, passende activiteiten geweest: begeleiding, sollicitaties, scholing waar nodig? Een traject dat op papier bestond maar in de praktijk stillag, telt niet als voldoende.
Het dossier
Hoe een dossier eruitziet dat de toets doorstaat
UWV beoordeelt op papier. Wat niet is vastgelegd, is voor de toets niet gebeurd. Een sterk dossier laat een logisch verhaal zien: hier bleek dat terugkeer niet lukte, daarom is het 2e spoor gestart, zo is het aangepakt en dit heeft het opgeleverd.
Concreet betekent dat: een actueel plan van aanpak, verslagen van de bedrijfsarts over de belastbaarheid, een arbeidsdeskundig onderzoek dat de sporenkeuze onderbouwt, en rapportages van het 2e spoor traject met een vast ritme. Elke stap navolgbaar, met datum en reden.
Als coach lever ik die rapportages in een vorm die de casemanager en UWV kunnen volgen. Niet om vinkjes te zetten, maar omdat een helder dossier het bewijs is van een traject dat echt is gelopen. Hoe ik dat doe, leest u op de pagina voor opdrachtgevers.
Waar het misgaat
De vier bekendste valkuilen
Te laat starten is de eerste. Het gevoel dat terugkeer nog wel lukt, houdt het 2e spoor soms maanden tegen. Twijfelt u, zet dan het spoor alvast in gang; parallel lopen mag en kost u niets, te laat beginnen kost een jaar loon.
De tweede: een dun onderbouwde sporenkeuze, zonder arbeidsdeskundig onderzoek. De derde: een traject dat op papier loopt maar in de praktijk stilligt, bijvoorbeeld omdat er geen passende activiteiten zijn. En de vierde: twijfel laten liggen. Weet u niet zeker of u op koers ligt, dan is een deskundigenoordeel bij UWV een tussentijdse check die u veel kan besparen.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op veelgestelde vragen
- Hoe lang duurt een loonsanctie?
- Een loonsanctie verlengt de loondoorbetalingsplicht met maximaal een jaar. De sanctie is reparatoir bedoeld: doet u de tekortkoming in de re-integratie alsnog goed, dan kunt u UWV vragen de sanctie eerder te beëindigen. Het is dus geen vaste periode van twaalf maanden, maar een verlenging die duurt tot u aantoonbaar aan de verwachte inspanningen hebt voldaan.
- Kan ik een deskundigenoordeel gebruiken om een sanctie te voorkomen?
- Ja, dat is precies waar het voor bedoeld is. Twijfelt u of uw re-integratie-inspanningen voldoende zijn, dan kunt u UWV tussentijds om een deskundigenoordeel vragen. Dat oordeel is niet bindend, maar geeft u de kans om bij te sturen voordat de RIV-toets komt. Zeker rond de keuze en inzet van het 2e spoor is dat een waardevolle tussenstap.
- Voorkomt een goed 2e spoor traject een loonsanctie helemaal?
- Het 2e spoor is een van de belangrijkste onderdelen die UWV weegt, maar niet het enige. De toets kijkt naar het geheel: de bedrijfsarts, het eerste spoor, de onderbouwing en de inzet in het tweede spoor. Een tijdig gestart, goed onderbouwd en aantoonbaar uitgevoerd 2e spoor traject haalt wel de bekendste struikelsteen weg, en verkleint de kans op een sanctie flink.
- Kan ik de uitvoering uitbesteden zonder het risico te vergroten?
- Ja. U mag de uitvoering van het 2e spoor uitbesteden aan een coach of bureau, de eindverantwoordelijkheid blijft bij u. Het risico zit niet in het uitbesteden zelf, maar in slechte afstemming: onduidelijke rapportages, een traject dat loszingt van het dossier. Kies daarom een partij die op een navolgbare manier rapporteert en korte lijnen houdt met u en de casemanager.
Verder lezen
Meer over dit onderwerp
Wet verbetering Poortwachter: verplichtingen van de werkgever
Bij langdurige ziekte van een medewerker bent u als werkgever aan zet: probleemanalyse, plan van aanpak, evaluaties en zo nodig een 2e spoor traject. De vaste momenten op een rij — en hoe u een loonsanctie voorkomt.
Lees verder →Haalbaarheidsonderzoek spoor 2: wat is het en wanneer zinvol?
Een kort onderzoek dat inschat of een 2e spoor traject kans van slagen heeft voordat het echt begint. Wat het oplevert, wanneer het helpt en wanneer het vooral tijd kost.
Lees verder →Voor opdrachtgevers
Werkwijze, rapportage en tarieven voor werkgevers, casemanagers en re-integratiebureaus.
Lees verder →
Wilt u het 2e spoor goed onderbouwd inzetten?
Ik begeleid 2e spoor trajecten met de dossiervorming die de RIV-toets doorstaat. Een telefonische kennismaking is snel gepland.