Loonsanctie voorkomen: wat UWV verwacht van een 2e spoor traject
Een loonsanctie voelt als een tik op de vingers achteraf, terwijl je dacht dat je het goed had geregeld. Meestal draait het om één ding: heeft UWV het idee dat er genoeg en op tijd aan het 2e spoor is gedaan? Hieronder lees je waar die toets naar kijkt, en hoe je voorkomt dat het misgaat.
Door Nella Vegter, voormalig Hoofd HR, 25 jaar ervaring · · Bijgewerkt op
Een loonsanctie is een verlenging van de loondoorbetaling met maximaal een jaar, opgelegd door UWV als de re-integratie-inspanningen bij de RIV-toets onvoldoende worden bevonden en je daarvoor geen deugdelijke grond hebt. Een van de vaakst vastgestelde oorzaken is een 2e spoor traject dat te laat is gestart of te dun is onderbouwd. Voorkomen begint bij tijdig inzetten en zorgvuldig vastleggen.
Bron: Wet verbetering Poortwachter, UWV
Niet de vinkjes, maar de inspanning
Bij de WIA-aanvraag, uiterlijk in week 93, toetst UWV het re-integratieverslag. Dat heet de RIV-toets. De vraag is niet of je alle formulieren op tijd hebt ingeleverd, maar of je en je medewerker samen genoeg hebben gedaan om weer aan werk te komen, in het eerste én het tweede spoor.
Vindt UWV van niet, dan volgt een loonsanctie: je betaalt het loon maximaal een jaar langer door en krijgt de kans het alsnog goed te doen. Het is dus geen boete zonder uitweg, maar een dure en vermijdbare vertraging.
Sancties worden zowel om administratieve als om inhoudelijke redenen opgelegd, en die aantallen liggen dicht bij elkaar. Het verschil zit in het herstel: ontbrekende stukken lever je alsnog aan en dan wordt de sanctie bekort, een inhoudelijke tekortkoming moet je echt repareren.
Binnen die inhoudelijke sancties is het 2e spoor een van de grootste struikelstenen: te laat begonnen, of te mager onderbouwd. Tekortkomingen in het eerste spoor komen in de cijfers van UWV nog vaker voor.
Waar UWV bij het 2e spoor naar kijkt
Op tijd
Tijdig ingezet
Is het 2e spoor in gang gezet zodra er geen zicht meer was op structurele terugkeer binnen de eigen organisatie? Te lang alleen op spoor 1 blijven is de klassieke misser.
Onderbouwd
Goed beargumenteerd
Is de keuze voor het 2e spoor onderbouwd, meestal met een arbeidsdeskundig onderzoek? UWV wil zien waaróm terugkeer in de eigen organisatie niet lukte, niet alleen dát het spoor liep.
Serieus
Echte inspanning
Zijn er aantoonbare, passende activiteiten geweest: begeleiding, sollicitaties, scholing waar nodig? Een traject dat op papier bestond maar in de praktijk stillag, telt niet als voldoende.
Hoe een dossier eruitziet dat de toets doorstaat
UWV beoordeelt op papier. Wat niet is vastgelegd, is voor de toets niet gebeurd. Een sterk dossier laat een logisch verhaal zien: hier bleek dat terugkeer niet lukte, daarom is het 2e spoor gestart, zo is het aangepakt en dit heeft het opgeleverd.
Concreet betekent dat: een actueel plan van aanpak, verslagen van de bedrijfsarts over de belastbaarheid, een arbeidsdeskundig onderzoek dat de sporenkeuze onderbouwt, en rapportages van het 2e spoor traject met een vast ritme. Elke stap navolgbaar, met datum en reden.
Als coach lever ik die rapportages in een vorm die de casemanager en UWV kunnen volgen. Niet om vinkjes te zetten, maar omdat een helder dossier het bewijs is van een traject dat echt is gelopen. Hoe ik dat doe, lees je op de pagina voor opdrachtgevers.
De vier bekendste valkuilen
Te laat starten is de eerste. Het gevoel dat terugkeer nog wel lukt, houdt het 2e spoor soms maanden tegen. Twijfel je, zet dan het spoor alvast in gang; spoor 1 en spoor 2 mogen naast elkaar lopen. De kosten van het traject draag je zelf, maar te laat beginnen kan je een jaar extra loondoorbetaling kosten.
De tweede: een dun onderbouwde sporenkeuze, zonder arbeidsdeskundig onderzoek. De derde: een traject dat op papier loopt maar in de praktijk stilligt, bijvoorbeeld omdat er geen passende activiteiten zijn. En de vierde: twijfel laten liggen. Weet je niet zeker of je op koers ligt, dan is een deskundigenoordeel bij UWV een tussentijdse check die je veel kan besparen.
Zit een van deze valkuilen in een traject dat nu loopt? Bel me, dan kijk ik met je mee.
Korte antwoorden op veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een loonsanctie?
Een loonsanctie verlengt de loondoorbetalingsplicht met maximaal een jaar. De sanctie is reparatoir bedoeld: doe je de tekortkoming in de re-integratie alsnog goed, dan kun je UWV vragen de sanctie eerder te beëindigen. Het is dus geen vaste periode van twaalf maanden. De verlenging eindigt zes weken nadat UWV heeft vastgesteld dat je de tekortkoming hebt hersteld, en duurt hoe dan ook nooit langer dan een jaar.Kan ik een deskundigenoordeel gebruiken om een sanctie te voorkomen?
Ja, dat is precies waar het voor bedoeld is. Twijfel je of je re-integratie-inspanningen voldoende zijn, dan kun je UWV tussentijds om een deskundigenoordeel vragen. Dat oordeel is niet bindend, maar geeft je de kans om bij te sturen voordat de RIV-toets komt. Zeker rond de keuze en inzet van het 2e spoor is dat een waardevolle tussenstap.Voorkomt een goed 2e spoor traject een loonsanctie helemaal?
Het 2e spoor is een van de belangrijkste onderdelen die UWV weegt, maar niet het enige. De toets kijkt naar het geheel: de bedrijfsarts, het eerste spoor, de onderbouwing en de inzet in het tweede spoor. Een tijdig gestart, goed onderbouwd en aantoonbaar uitgevoerd 2e spoor traject haalt wel een van de grootste struikelstenen weg, en verkleint de kans op een sanctie flink.Kan ik de uitvoering uitbesteden zonder het risico te vergroten?
Ja. Je mag de uitvoering van het 2e spoor uitbesteden aan een coach of bureau, de eindverantwoordelijkheid blijft bij jou. Het risico zit niet in het uitbesteden zelf, maar in slechte afstemming: onduidelijke rapportages, een traject dat loszingt van het dossier. Kies daarom een partij die op een navolgbare manier rapporteert en korte lijnen houdt met jou en de casemanager.
Meer over dit onderwerp
Deskundigenoordeel UWV: wanneer vraag je het aan?
Een tussentijds oordeel van UWV als de re-integratie vastloopt. Welke vier vragen je kunt voorleggen, wanneer het echt helpt, en waarom het advies is en geen besluit.
Wat kost een 2e spoor traject en wie betaalt?
De werkgever betaalt, wettelijk verplicht; voor de werknemer is het traject kosteloos. Waar de prijs van afhangt, wat er verandert als je in de Ziektewet zit, en waarom uitstel duurder uitpakt dan het traject zelf.
Compensatie transitievergoeding 2027: wat verandert?
De geplande afschaffing van de werkgeverscompensatie is uitgesteld naar 2028. Wat dat betekent bij langdurige ziekte en welke gegevens je vastlegt.
Geschreven door Nella Vegter
Voormalig Hoofd HR, 25 jaar ervaring. Nu coach in Amsterdam en omgeving: één vast gezicht, van het eerste gesprek tot het eindverslag.
- Re-integratie 2e spoor
- Outplacement
- Loopbaancoaching
- Wet verbetering Poortwachter
Meer over mijBegeleiding bij het 2e spoorZo werkt re-integratie 2e spoor
Wil je het 2e spoor goed onderbouwd inzetten?
Ik begeleid 2e spoor trajecten met de dossiervorming die de RIV-toets doorstaat. Een telefonische kennismaking is snel gepland.
Nella Vegtervoormalig Hoofd HR, 25 jaar ervaring
Bronnen
- UWV, Werkwijzer Poortwachter (2022), het moment waarop het 2e spoor moet starten, dat spoor 1 en spoor 2 naast elkaar mogen lopen, en dat de werkgever de kosten van de re-integratie draagt
- UWV, Re-integratie in het tweede spoor (2021), dat aan een tweedespoortraject vrijwel altijd een arbeidsdeskundig onderzoek voorafgaat, en dat beide sporen in de meeste dossiers parallel lopen
- Artikel 25 Wet WIA, wetten.overheid.nl, de wettelijke grondslag van de loonsanctie: maximaal een jaar, de eis van een deugdelijke grond, en het einde van het tijdvak zes weken nadat UWV het herstel heeft vastgesteld
- UWV en Panteia, Effecten van verlenging loondoorbetaling en ziekengeld (2020), de verdeling van de tekortkomingen achter opgelegde verlengingen, waarin het eerste spoor vaker voorkomt dan het tweede, en hoe een administratieve verlenging wordt bekort
- UWV, Kwantitatieve informatie 2025, de aantallen administratieve en inhoudelijke loonsancties naast elkaar
- UWV, Beoordeling re-integratie, de RIV-toets, de langere loondoorbetaling en het verzoek om de sanctie te bekorten
- UWV, Re-integratieverslag, de documenten waaruit het re-integratieverslag bestaat
- UWV, Deskundigenoordeel aanvragen als de re-integratie vastloopt, dat je tussentijds een oordeel kunt vragen over de re-integratie-inspanningen, en dat dat oordeel een advies is
- UWV, WIA-uitkering aanvragen, het moment waarop de WIA-aanvraag wordt gedaan
Wet- en regelgeving verandert. Staat er iets dat niet meer klopt? Laat het me weten, dan pas ik het aan.