Outplacement en transitievergoeding

Bij vrijwel elke vertrekregeling komt dezelfde vraag op tafel. Krijg je de transitievergoeding én een outplacementtraject, of gaat dat traject van je vergoeding af? Allebei kan. Wat er in jouw geval gebeurt, hangt af van wat je vooraf afspreekt en vastlegt.

Door Nella Vegter, 25 jaar HR, voormalig Hoofd HR ·

Het korte antwoord

De transitievergoeding is de wettelijke ontslagvergoeding. Je bouwt hem op vanaf je eerste werkdag, en de hoogte hangt af van je salaris en je dienstjaren. Je werkgever mag outplacementkosten daarvan aftrekken, maar alleen als de kosten vooraf zijn gespecificeerd en jij daar vooraf schriftelijk mee hebt ingestemd.

Bron: Rijksoverheid en wetten.overheid.nl

Wat is de transitievergoeding precies?

De transitievergoeding is de wettelijke vergoeding die je werkgever betaalt als hij je ontslaat, of als hij je tijdelijke contract niet verlengt. Je bouwt hem op vanaf de eerste dag van je arbeidsovereenkomst, dus ook tijdens je proeftijd.

De hoogte hangt af van twee dingen: je bruto maandsalaris en de tijd die je in dienst bent geweest. Per gewerkt jaar bouw je een deel van een maandsalaris op, en over de resterende maanden rekent de wet naar rato. Daarbovenop geldt een wettelijk maximum. Wil je weten waar je ongeveer op uitkomt, gebruik dan de rekenhulp transitievergoeding van de Rijksoverheid. Die geeft een indicatie, geen garantie.

Er zijn situaties zonder recht op de vergoeding. Neem je zelf ontslag, dan krijg je hem niet. Datzelfde geldt bij ernstig verwijtbaar handelen en bij ontslag omdat je de AOW-leeftijd bereikt. Ga je na een lange ziekteperiode uit dienst, dan houd je het recht juist wel. De Rijksoverheid schrijft uitdrukkelijk dat ziekte in de periode voor je ontslag daar niets aan verandert.

Eén nuance is belangrijk voor de rest van dit artikel. Teken je een vaststellingsovereenkomst, dan gaat het om ontslag met wederzijds goedvinden. De wettelijke transitievergoeding is dan niet verplicht. Je spreekt samen een vergoeding af, vaak ter hoogte van de transitievergoeding. Alles wat hieronder staat is in die situatie dus onderhandelbaar.

Mag outplacement van je transitievergoeding af?

Ja, dat mag, maar niet zomaar. Kosten die je werkgever maakt om je aan ander werk te helpen, zoals outplacement of scholing, mag hij in mindering brengen op de transitievergoeding. De wet noemt dat transitiekosten. Daarnaast bestaan inzetbaarheidskosten: uitgaven tijdens je dienstverband die je breder inzetbaar maken buiten de organisatie. Voor allebei gelden strikte voorwaarden.

Voorwaarde 1

Vooraf gespecificeerd

De kosten moeten zijn gespecificeerd en schriftelijk aan je zijn meegedeeld voordat ze worden gemaakt. Een post die pas op de eindafrekening opduikt, voldoet daar niet aan.

Voorwaarde 2

Vooraf schriftelijk akkoord

Je moet vooraf schriftelijk hebben ingestemd met de verrekening. Eén uitzondering: is je werkgever tot die kosten verplicht op grond van afspraken met werknemersorganisaties, dan is jouw instemming niet nodig.

Voorwaarde 3

Redelijk en niet dubbel

De kosten moeten door je werkgever zelf en voor jou zijn gemaakt, en in redelijke verhouding staan tot het doel. Loonkosten tellen niet mee, en wat al op jou of op een derde is verhaald evenmin.

Waar let je op bij het onderhandelen?

Stel de vraag hardop. Komt het traject bovenop je vergoeding, of gaat het eraf? Dat blijft vaak onbesproken, en beide partijen gaan er dan van uit dat hun eigen lezing klopt. Vraag het expliciet, en laat het antwoord in de overeenkomst zetten. Eén zin is genoeg.

Weet wat je afweegt. Gaat het traject eraf, dan betaal je de begeleiding in feite zelf, uit geld dat anders op je rekening was gekomen. Dat is niet per se een slechte deal. Goede begeleiding kan je maanden zoeken schelen, en die maanden zijn ook geld waard. Maar het is een keuze, en die maak je liever bewust. Lees daarvoor of je outplacement beter kunt accepteren of weigeren en waar de prijs van een traject van afhangt.

Vraag om de specificatie. Zonder onderbouwing vooraf is aftrek niet toegestaan. Je mag dus gewoon vragen wat het traject kost en wat je daarvoor krijgt. Zie je alleen een kaal bedrag, vraag dan door: hoeveel gesprekken, hoeveel maanden, en mag je zelf je coach kiezen? Wat daarover in je regeling hoort te staan, lees je in het artikel over outplacement in je vaststellingsovereenkomst.

Laat het nakijken. Ik ben loopbaancoach en geen jurist. Over de vraag of een verrekening in jouw geval standhoudt, kan ik je geen uitsluitsel geven. Leg de overeenkomst voor aan een advocaat, je vakbond, je rechtsbijstandsverzekeraar of het Juridisch Loket, voordat je tekent. Dat kost een gesprek, en het voorkomt dat je een afspraak ondertekent die je later niet meer terugdraait.

Korte antwoorden op veelgestelde vragen

Mag mijn werkgever outplacementkosten van mijn transitievergoeding aftrekken?
Ja, dat mag, mits aan de voorwaarden uit het Besluit voorwaarden in mindering brengen kosten op transitievergoeding is voldaan. Outplacement valt onder de kosten die bedoeld zijn om werkloosheid te voorkomen of te bekorten. De kosten moeten vooraf zijn gespecificeerd en schriftelijk aan je zijn meegedeeld, en je moet er vooraf schriftelijk mee hebben ingestemd. Vloeien de kosten voort uit afspraken met werknemersorganisaties, dan is jouw instemming niet nodig.
Tellen scholingskosten ook mee, of alleen outplacement?
Scholing kan er ook onder vallen. De wet kent twee categorieën: transitiekosten, die met het einde van het dienstverband te maken hebben, en inzetbaarheidskosten, die je tijdens je dienstverband breder inzetbaar maken buiten de organisatie. Ging de opleiding vooral over kennis die je voor je eigen functie nodig had, dan telt die niet mee. Inzetbaarheidskosten mogen bovendien in beginsel niet ouder zijn dan vijf jaar, tenzij je samen schriftelijk iets anders afspreekt.
Wat als ik pas achteraf hoor dat de kosten worden verrekend?
Dan is aan een kernvoorwaarde niet voldaan. De specificatie en jouw instemming moeten er zijn voordat de kosten worden gemaakt, niet erna. Vraag je werkgever schriftelijk om onderbouwing en om de afspraak waarop hij zich baseert. Kom je er samen niet uit, leg het dan voor aan een advocaat, je vakbond, je rechtsbijstandsverzekeraar of het Juridisch Loket. Dit is juridisch terrein, en daar hoort een jurist naar te kijken.
Heb ik recht op een transitievergoeding als ik na twee jaar ziekte uit dienst ga?
Bij ontslag door je werkgever wel. De Rijksoverheid schrijft dat je ook recht hebt op de vergoeding als je ziek bent of bent geweest in de periode voor je ontslag. Eindigt het dienstverband met een vaststellingsovereenkomst, dan ligt het anders: dan spreek je de vergoeding samen af. Je legt dan ook samen vast of een outplacementtraject er wel of niet van af gaat, dus let daar bij het lezen van de overeenkomst op.

Bronnen

Wet- en regelgeving verandert. Staat er iets dat niet meer klopt? Laat het me weten, dan pas ik het aan.

Meer over dit onderwerp

Alle artikelen over outplacement

Nella Vegter

Geschreven door Nella Vegter

Coach voor re-integratie 2e spoor, outplacement en loopbaancoaching in Amsterdam en omgeving. Daarvoor 25 jaar HR, waarvan de laatste jaren als Hoofd HR in het hoger onderwijs. Ik ken dus allebei de kanten van de tafel.

Meer over mijOutplacement

Ligt er een vertrekregeling op tafel?

Gratis telefonisch kennismaken. Ik vertel je wat een outplacementtraject inhoudt en wat het je oplevert, zodat je weet wat je afweegt.