Wat zeg ik als mijn leidinggevende blijft doorvragen naar mijn ziekte?

Je hoeft geen diagnose te geven, ook niet als er wordt doorgevraagd. Vertel wat je werkgever wel mag weten: hoe lang je denkt dat het duurt en wat er met je lopende werk moet gebeuren. Verwijs de rest naar de bedrijfsarts, want die mag de medische vragen wel stellen en informeert je werkgever over je belastbaarheid. Blijft je leidinggevende aandringen, zeg dat dan tegen de bedrijfsarts of de arbodienst en zet je antwoord per mail op papier.

Mijn werkgever eist dat ik de hele dag thuis blijf. Wat nu?

Die eis mag hij niet stellen; de Autoriteit Persoonsgegevens is daar duidelijk over. Vraag hem schriftelijk waar de eis op berust en leg je eigen bezwaar ook schriftelijk vast, zodat er later iets ligt. Spreek in plaats daarvan vaste tijdstippen af waarop je bereikbaar bent voor de arbodienst. Houdt hij vol en dreigt hij met je loon, leg het dan voor aan je vakbond of het Juridisch Loket voordat je iets tekent.

Wat spreek ik met het re-integratiebureau af voordat het traject begint?

Vraag welke gegevens over jou naar je werkgever teruggaan en op welke momenten dat gebeurt. Vraag daarna wie de voortgangsrapportages schrijft en of je die ziet voordat ze verstuurd worden. Spreek ook af hoe vaak jullie elkaar spreken en bij wie je terechtkunt als er iets misgaat. Laat de antwoorden als afspraak opnemen in het trajectplan, dan kun je er later naar verwijzen.

Wat doe ik als mijn werkgever mijn diagnose toch heeft vastgelegd?

Vraag hem schriftelijk om die gegevens te verwijderen. Vastleggen mag hij ze niet, ook niet als je ze zelf hebt verteld. Dat jij toestemming geeft, maakt het niet goed: die toestemming telt niet als vrij, want je bent financieel van hem afhankelijk. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen ligt dat anders, bijvoorbeeld bij epilepsie, en dan is jouw uitdrukkelijke toestemming nodig. Noteer verder wat er is vastgelegd, waar je het zag en wanneer je om verwijdering vroeg. Gebeurt er niets, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Verplichtingen van de werknemer in het 2e spoor

Overal lees je dat je moet meewerken aan je re-integratie. Waaraan precies, staat er zelden bij. Hieronder staan je plichten op een rij: wat de wet van je vraagt, wat je werkgever wel en niet over je ziekte mag weten en wat er gebeurt als jullie het oneens worden.

Door Nella Vegter, 25 jaar HR, voormalig Hoofd HR · 3 september 2026

Het korte antwoord

Als zieke werknemer moet je meewerken aan je re-integratie. De wet noemt drie plichten: redelijke voorschriften opvolgen, meewerken aan het plan van aanpak en passend werk verrichten dat je werkgever je aanbiedt. Daarnaast verwacht UWV dat je zelf voorstellen doet voor ander werk. Wat je mankeert, hoef je niet te vertellen.

Bron: Burgerlijk Wetboek en UWV

Wat de wet van je vraagt

De lijst is korter dan je zou denken. Het Burgerlijk Wetboek noemt drie plichten voor de zieke werknemer. UWV vertaalt die naar wat je in de praktijk doet.

In de eerste twee ziektejaren zijn jij en je werkgever samen verantwoordelijk. Doet hij te weinig, dan kan UWV hem verplichten je loon maximaal een jaar langer door te betalen.

Meewerken

Voorschriften en oproepen

Je volgt redelijke voorschriften van je werkgever of de bedrijfsarts op en werkt mee aan maatregelen die je weer aan het werk helpen. Je houdt je aan het verzuimprotocol en bent bereikbaar voor de arbodienst.

Afspraken

Het plan van aanpak

Je werkt mee aan het opstellen, evalueren en bijstellen van het plan van aanpak. De afspraken erin komen jij en je werkgever allebei na. Ook aan het re-integratieverslag werk je mee.

Werk

Passende arbeid verrichten

Je verricht passend werk dat je werkgever je aanbiedt. Passend is alle arbeid die voor je krachten en bekwaamheden is berekend, tenzij aanvaarden om lichamelijke, geestelijke of sociale redenen niet van je kan worden gevraagd.

De WIA legt er twee plichten bovenop. Tijdens de eerste twee ziektejaren lever je voldoende re-integratie-inspanningen. Ook laat je je behandelen zoals dat bij jouw ziekte medisch gezien hoort. Welke arts je kiest en welke behandeling het wordt, bepaal je zelf.

Bereikbaar zijn is iets anders dan thuisblijven. Je werkgever mag vastleggen dat je op bepaalde tijdstippen thuis bent, zodat de arbodienst kan bellen of langskomen. Eisen dat je de hele dag thuisblijft mag hij niet. Haal je een afgesproken moment niet, meld dat dan vooraf. Doe je dat niet, dan kan je werkgever je loon opschorten. Wat dat betekent, staat verderop.

Je hoeft niet af te wachten. UWV verwacht dat je zelf voorstellen doet voor ander werk, ook als daar aanpassingen voor nodig zijn. Gaat het om een functie binnen je eigen bedrijf, dan mag je werkgever zo'n voorstel alleen afwijzen om erg belangrijke redenen. Passend werk dat daar wél is, hoort hij uit zichzelf aan te bieden; jij hoeft er niet achteraan. Waaraan wordt afgemeten of werk passend is, lees je in wat is passend werk. Ga je in zo'n functie aan de slag, dan blijft je arbeidsovereenkomst in stand.

Over sollicitaties noemt de wet geen aantal. Er staat één plicht: voldoende re-integratie-inspanningen leveren. UWV kijkt achteraf of jij en je werkgever in redelijkheid tot de verrichte inspanningen hebben kunnen komen. Wat dat voor jou betekent, spreek je af in het plan van aanpak en in het re-integratieplan voor het 2e spoor. Dat plan bevat een persoonsprofiel en een zoekprofiel. Lees het goed voordat je instemt, want daarna ben je aanspreekbaar op de inspanningen die erin staan. Over het zoeken zelf lees je meer in solliciteren tijdens het 2e spoor.

Het dossier bijhouden is niet jouw taak. Die plicht ligt bij je werkgever: hij legt de documenten, de gewerkte uren en de ondernomen activiteiten vast. Ook wat jullie in een voortgangsgesprek bespreken en afspreken zet hij in dat dossier. Hoe vaak jullie evalueren en wat daarover in het plan hoort te staan, lees je in het plan van aanpak bij re-integratie.

Aan het eind komt er één plicht bij die alleen jij kunt vervullen. Jij zorgt dat UWV het complete re-integratieverslag ontvangt, samen met je WIA-aanvraag. De wachttijd voor die uitkering duurt 104 weken, en de wet vraagt je aanvraag elf weken eerder. Dat komt uit op week 93. Dien je hem zonder deugdelijke grond later in, dan heb je over de periode van de vertraging geen recht op loon. Wie welk stuk aanlevert en op welk moment, staat in het artikel over het plan van aanpak.

Wat je werkgever wel en niet over je ziekte mag weten

Meewerken betekent informatie delen. Maar niet alle informatie, en niet met iedereen. In mijn gesprekken zie ik mensen hier verder gaan dan nodig, uit welwillendheid.

Wat je werkgever niet mag vragen. Wat je hebt en waardoor het komt, hoort niet bij de informatie die hij nodig heeft. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens. Die mag hij in beginsel niet verwerken, en daarom mag hij er niet naar vragen. Vertel je het uit jezelf, dan mag hij het nog steeds niet vastleggen, delen of gebruiken om over je inzetbaarheid te oordelen. Omdat je financieel van hem afhankelijk bent, telt jouw toestemming hier niet als vrijwillig.

Er is één uitzondering. In zeer uitzonderlijke gevallen mag hij de aard en oorzaak van je ziekte wel vastleggen. Daar is jouw uitdrukkelijke toestemming voor nodig, en hij deelt het alleen met de mensen die het direct aangaat. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt epilepsie of ernstige suikerziekte: collega's moeten dan weten hoe ze moeten handelen.

Wat hij wel mag registreren. Die lijst is kort. Hij mag je telefoonnummer en je (verpleeg)adres vastleggen. Ook mag hij noteren hoe lang je denkt dat de ziekte duurt. Datzelfde geldt voor je lopende werkzaamheden en afspraken. Verder mag hij vastleggen of er een arbeidsongeval of een verkeersongeval in het spel is. Bij een verkeersongeval kan hij de kosten van je verzuim mogelijk op de veroorzaker verhalen. En als laatste: of je onder een van de vier vangnetregelingen van de Ziektewet valt. Wélke regeling dat is, hoef je hem meestal niet te vertellen. Vraagt hij naar de no-riskpolis of de compensatieregeling voor oudere werknemers, dan moet je wel antwoorden zodra je twee maanden of langer in dienst bent. Verder niets.

Bij de bedrijfsarts geldt het omgekeerde. Daar geef je wél alle informatie die nodig is voor de beoordeling van je arbeidsongeschiktheid, de verzuimbegeleiding en je re-integratie. Stuurt de arbodienst je een medische vragenlijst, dan ben je verplicht die in te vullen. Die lijst mag niet naar je werkgever, ook niet als jij daar toestemming voor geeft.

De bedrijfsarts geeft je werkgever alleen door wat nodig is: dat je tijdelijk arbeidsongeschikt bent, hoe lang dat ongeveer duurt, wat je belastbaarheid is en welke werkaanpassingen gewenst zijn. Staan de aard en oorzaak van je klachten in de probleemanalyse, dan mag dat stuk niet naar je werkgever. Praten over je beperkingen mag pas nadat de bedrijfsarts ze in kaart heeft gebracht.

In het 2e spoor komt er een partij bij. Naar het re-integratiebedrijf gaan alleen de gegevens die nodig zijn voor het werk dat je werkgever heeft uitbesteed. Je werkgever en de bedrijfsarts vertellen je vooraf welke gegevens dat zijn. Let vooral op wat er terugstroomt. Gegevens die onder het medisch beroepsgeheim vallen mag het bureau alleen met jouw uitdrukkelijke toestemming aan je werkgever geven. Alle overige gegevens, zoals je voortgang en je sollicitatieactiviteiten, mag het zonder jouw toestemming doorgeven.

In het persoonsprofiel van het re-integratieplan voor het 2e spoor geldt dezelfde grens. Over je belemmeringen en beperkingen mag daarin alleen staan wat de bedrijfsarts heeft aangegeven, niet wat je coach of je werkgever ervan vindt. Ik houd me daaraan, en je mag elk bureau erop aanspreken. Hoe een traject er verder uitziet, staat in wat is re-integratie 2e spoor.

Diezelfde scheiding zie je aan het eind terug. Het medisch deel van het re-integratieverslag stelt de bedrijfsarts op, en medische stukken stuur je zelf naar UWV. Vraag je een deskundigenoordeel aan, dan deelt UWV informatie over je gezondheid niet met je werkgever.

Als je het er niet mee eens bent

Meewerken betekent niet dat je alles moet slikken. Vind je een oproep onredelijk, bijvoorbeeld omdat komen slecht is voor je herstel, bespreek dat dan met de bedrijfsarts. Ben je het oneens met zijn advies zelf, dan mag je het oordeel van een tweede bedrijfsarts erbij halen: een second opinion.

Verschillen jij en je werkgever van mening over de re-integratie, dan ligt de weg naar UWV open. Een deskundigenoordeel mogen jullie allebei aanvragen. Waarin dat verschilt van een second opinion, welke vragen je kunt voorleggen en wat zo'n oordeel wel en niet doet, staat in dat artikel.

Vraagt je werkgever er een aan, dan ben je niet verplicht mee te werken; UWV oordeelt dan op de informatie die het heeft. Eén uitzondering: weiger je mee te werken aan het medisch onderzoek, dan geeft UWV bij twee van de vier situaties helemaal geen oordeel. Dat zijn de vraag of je weer volledig kunt werken en de vraag of jullie genoeg doen.

Vraag bij een conflict advies aan je vakbond, een vertrouwenspersoon op je werk of het Juridisch Loket. Ik ben coach en geen jurist, en die grens houd ik scherp.

Opschorten en stopzetten zijn twee dingen. Bij loonopschorting houd je recht op je loon. Je werkgever betaalt het tijdelijk niet uit en betaalt alsnog zodra je je weer aan de regels houdt. Dat middel hoort bij controlevoorschriften die je werkgever je schriftelijk heeft gegeven: je gaat niet naar de bedrijfsarts, je bent niet bereikbaar, of je geeft hem niet de informatie die hij nodig heeft. Vraag dus waar die voorschriften staan.

Bij een loonstop heb je over die periode geen recht op loon. Drie gronden daarvoor gaan over de re-integratie zelf: je weigert passend werk, je werkt niet mee aan redelijke voorschriften of maatregelen, of je werkt niet mee aan het plan van aanpak. Bij die drie stelt de wet dezelfde voorwaarde: het moet gaan om weigeren zonder deugdelijke grond. Of jouw reden deugdelijk is, beoordeel je niet zelf; dat doet uiteindelijk UWV of de rechter.

Bij twee andere gronden staat die voorwaarde niet. De ene is het belemmeren of vertragen van je genezing. De andere gaat over een ziekte die je met opzet hebt veroorzaakt en over verkeerde informatie bij een aanstellingskeuring. Of weigeren in jouw situatie mag, staat in mag je een 2e spoor traject weigeren.

Je werkgever moet je eerst schriftelijk waarschuwen. In die waarschuwing staan vier dingen: wat je niet goed doet, wat hij van je verwacht, vanaf wanneer je je gedrag moet aanpassen en wat er anders volgt. Dat laatste is een loonopschorting of een loonstop. Vermoedt hij dat er een reden voor zo'n maatregel is, dan moet hij je dat meteen laten weten. Wacht hij daarmee, dan kan hij zich er later niet meer op beroepen. UWV verwacht bovendien een oplopende reeks: aanspreken, vastleggen, berispen, opschorten of inhouden, en pas in het uiterste geval ontslag.

Ben je het met de maatregel oneens, vraag dan een deskundigenoordeel aan. Geeft UWV je gelijk, dan heb je een verklaring waarmee je je loon kunt opeisen. Verplicht is je werkgever niet om dat oordeel te volgen, want het blijft een advies. Ga je naar de rechter, dan moet er meestal een verklaring van een door UWV benoemde deskundige bij. Zonder die verklaring wijst de rechter je vordering af. Dat is anders als je werkgever de zaak niet betwist, of als zo'n verklaring redelijkerwijs niet van je gevraagd kan worden.

Ook je ontslagbescherming raak je niet meteen kwijt. Wegens niet meewerken vervalt het opzegverbod bij ziekte pas onder twee voorwaarden. Je weigert zonder deugdelijke grond, en je werkgever heeft je eerst schriftelijk gemaand of je loon stopgezet. De wet kent daarnaast andere situaties waarin het opzegverbod niet geldt, bijvoorbeeld tijdens de proeftijd. Loopt het zo ver, schakel dan meteen juridische hulp in.

Na twee jaar kan het doorwerken in je uitkering. Bleef je in gebreke bij het re-integratieverslag of bij je inspanningen, dan kan UWV een maatregel opleggen op je WIA-uitkering. UWV weegt daarbij hoe ernstig het is en hoeveel jou te verwijten valt. Valt je niets te verwijten, dan legt UWV geen maatregel op. Daarom zet je bezwaren op papier in plaats van stil af te haken.

Korte antwoorden op veelgestelde vragen

Wat zeg ik als mijn leidinggevende blijft doorvragen naar mijn ziekte?: Je hoeft geen diagnose te geven, ook niet als er wordt doorgevraagd. Vertel wat je werkgever wel mag weten: hoe lang je denkt dat het duurt en wat er met je lopende werk moet gebeuren. Verwijs de rest naar de bedrijfsarts, want die mag de medische vragen wel stellen en informeert je werkgever over je belastbaarheid. Blijft je leidinggevende aandringen, zeg dat dan tegen de bedrijfsarts of de arbodienst en zet je antwoord per mail op papier.
Mijn werkgever eist dat ik de hele dag thuis blijf. Wat nu?: Die eis mag hij niet stellen; de Autoriteit Persoonsgegevens is daar duidelijk over. Vraag hem schriftelijk waar de eis op berust en leg je eigen bezwaar ook schriftelijk vast, zodat er later iets ligt. Spreek in plaats daarvan vaste tijdstippen af waarop je bereikbaar bent voor de arbodienst. Houdt hij vol en dreigt hij met je loon, leg het dan voor aan je vakbond of het Juridisch Loket voordat je iets tekent.
Wat spreek ik met het re-integratiebureau af voordat het traject begint?: Vraag welke gegevens over jou naar je werkgever teruggaan en op welke momenten dat gebeurt. Vraag daarna wie de voortgangsrapportages schrijft en of je die ziet voordat ze verstuurd worden. Spreek ook af hoe vaak jullie elkaar spreken en bij wie je terechtkunt als er iets misgaat. Laat de antwoorden als afspraak opnemen in het trajectplan, dan kun je er later naar verwijzen.
Wat doe ik als mijn werkgever mijn diagnose toch heeft vastgelegd?: Vraag hem schriftelijk om die gegevens te verwijderen. Vastleggen mag hij ze niet, ook niet als je ze zelf hebt verteld. Dat jij toestemming geeft, maakt het niet goed: die toestemming telt niet als vrij, want je bent financieel van hem afhankelijk. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen ligt dat anders, bijvoorbeeld bij epilepsie, en dan is jouw uitdrukkelijke toestemming nodig. Noteer verder wat er is vastgelegd, waar je het zag en wanneer je om verwijdering vroeg. Gebeurt er niets, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Bronnen

Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 660a, de drie wettelijke plichten van de zieke werknemer
Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 658a, de wettelijke definitie van passende arbeid
Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 629, de gronden voor een loonstop, bij welke daarvan de wet de voorwaarde zonder deugdelijke grond stelt, het opschorten bij schriftelijk gegeven voorschriften, en het meteen melden van een grond
Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 629a, de deskundigenverklaring bij een loonvordering en de twee gevallen waarin die niet nodig is
Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 670a, wanneer het opzegverbod bij ziekte vervalt en de andere situaties waarin het niet geldt
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de plichten tijdens de wachttijd, de toets achteraf, de termijn voor de WIA-aanvraag en de maatregel op de uitkering
Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar, het dossier dat je werkgever bijhoudt
Rijksoverheid, Regels en verplichtingen bij ziekte, de gedeelde verantwoordelijkheid in de eerste twee ziektejaren en het jaar langer loon doorbetalen
UWV, Samen werken aan re-integratie, dat eigen initiatief en voorstellen voor ander werk onder de verwachtingen van UWV vallen
UWV, Re-integreren in ander werk: spoor 1 en 2, dat je zelf voorstellen mag doen voor werk binnen je eigen bedrijf, en wanneer je werkgever die mag afwijzen
UWV, Werkwijzer Poortwachter, de vrijheid in de keuze van arts en behandeling, het spontaan aanbieden van passend werk, wat er over je beperkingen in het persoonsprofiel mag staan en de oplopende reeks maatregelen
UWV, Re-integratieverslag, dat jij het complete verslag aanlevert en medische stukken zelf opstuurt
UWV, Deskundigenoordeel aanvragen als de re-integratie vastloopt, het advieskarakter, wie de second opinion aanvraagt en wanneer UWV geen oordeel geeft
Autoriteit Persoonsgegevens, Regels voor werkgevers bij zieke werknemers, wat je werkgever niet mag vragen, de zes gegevens die hij wel mag registreren, de uitzonderingen daarop en dat hij je niet de hele dag thuis mag houden
Autoriteit Persoonsgegevens, Rol arbodienst of bedrijfsarts bij zieke werknemers, wat de bedrijfsarts wel aan je werkgever mag doorgeven
Autoriteit Persoonsgegevens, Re-integratie van zieke werknemers, welke gegevens naar het re-integratiebedrijf gaan en wat dat bureau zonder toestemming mag terugmelden
Autoriteit Persoonsgegevens, Zieke werknemers, de medische vragenlijst die je verplicht invult en die niet naar je werkgever mag
Het Juridisch Loket, Ik ben ziek. Wat zijn mijn rechten?, bereikbaarheid, het verzuimprotocol en vooraf afmelden
Het Juridisch Loket, Wat is een re-integratietraject?, dat je werkgever gesprekken en afspraken in het dossier vastlegt
Het Juridisch Loket, Krijg ik loon als ik ziek ben?, het verschil tussen opschorten en stopzetten, dat bereikbaarheid bij het opschorten hoort, en de schriftelijke waarschuwing die eraan voorafgaat

Wet- en regelgeving verandert. Staat er iets dat niet meer klopt? Laat het me weten, dan pas ik het aan.

Meer over dit onderwerp

Mag je een 2e spoor traject weigeren?
Botweg weigeren mag niet: meewerken aan je re-integratie is wettelijk verplicht. Maar meewerken is niet overal ja op zeggen. Wat je wél en niet hoeft te accepteren, en wat je kunt doen als je het ergens niet mee eens bent.
Lees verder →
Wat is passend werk bij ziekte?
Het begrip waar in het 2e spoor de meeste conflicten over gaan. Wat passend werk betekent, waarom de norm opschuift naarmate het verzuim langer duurt, en wat je doet bij onenigheid.
Lees verder →
Vakantie tijdens een 2e spoor traject
Op vakantie tijdens een 2e spoor traject mag, mits je het vooraf afspreekt. Wat je regelt met je werkgever en de bedrijfsarts, hoe het met je vakantiedagen zit, en wat er stilligt zolang je weg bent.
Lees verder →

Alle artikelen over re-integratie 2e spoor →

Geschreven door Nella Vegter

Coach voor re-integratie 2e spoor, outplacement en loopbaancoaching in Amsterdam en omgeving. Daarvoor 25 jaar HR, waarvan de laatste jaren als Hoofd HR in het hoger onderwijs. Ik ken dus allebei de kanten van de tafel.

Meer over mij Re-integratie 2e spoor

Loopt jouw 2e spoor traject vast?

Gratis telefonisch kennismaken. Je vertelt wat er speelt, ik vertel wat er van je gevraagd mag worden en wat ik voor je kan doen.

Neem contact op Lees over mijn 2e spoor-begeleiding →